Giấy Chứng Tử Không Có Hiệu Lực

Những chuyện sau đó là em họ của Trần Lệ, người đang thực tập ở Cục Dân chính, kể lại đứt quãng cho tôi nghe.

Cô bé nói chiều hôm ấy, quầy số ba Triệu Lan Chi đã trải qua hai tiếng dài nhất trong mười hai năm làm nghề của bà ta.

Cuộc điện thoại đầu tiên, trung tâm bảo hiểm xã hội.

“Chị Triệu, hệ thống bên chị hiển thị Châu Quốc An đúng là còn sống phải không? Vậy bên em khôi phục chi trả lương hưu nhé. Sau này có vấn đề gì thì nội bộ các chị tự điều phối.”

Triệu Lan Chi nói: “Trả rồi thì trả thôi.”

Sau đó cúp máy.

Lúc đó bà ta cảm thấy chuyện này chẳng liên quan gì đến mình.

Cuộc điện thoại thứ hai, vẫn là trung tâm bảo hiểm xã hội.

“Chị Triệu, chủ quản Tôn bên em bảo em xác nhận thêm một lần…”

Cuộc điện thoại thứ ba, ủy ban đường phố Giải Phóng.

“Lan Chi à, con bé nhà lão Châu tới đây, nói bố nó còn sống? Chuyện gì vậy? Bên chúng tôi đã xóa tên rồi.”

Cuộc điện thoại thứ tư, chủ nhiệm ủy ban đường phố gọi thẳng tới.

“Tiểu Triệu, hệ thống bên các cô rốt cuộc là thế nào? Cho tôi một câu chắc chắn!”

Triệu Lan Chi bắt đầu cảm thấy không ổn.

Bà ta mở hệ thống xem.

Thông tin của Châu Quốc An đúng là vẫn chưa cập nhật.

Giấy chứng tử đáng lẽ đã phải nhập từ lâu.

Nhưng tuần trước hệ thống nâng cấp một lần, có một nhóm dữ liệu chờ xét duyệt chưa hoàn tất nhập vào.

Đáng lẽ bà ta phải tự tay kiểm tra lại.

Bà ta không kiểm tra.

Bởi vì bà ta đang lướt điện thoại.

Cuộc điện thoại thứ năm. Phòng y vụ bệnh viện Nhân dân số Một.

“Xin hỏi thông tin tử vong của Châu Quốc An bên các chị chưa nhận được sao? Giấy chứng tử bên chúng tôi cấp là giấy trắng mực đen…”

Cuộc điện thoại thứ sáu. Phòng pháp chế bệnh viện số Một.

“Các chị có phải tồn tại sai sót công tác không? Nếu chuyện này bị xác định là sự cố hành chính…”

Cuộc điện thoại thứ bảy. Ban trực ủy ban y tế.

“Tiểu Triệu? Chiều nay có quần chúng phản ánh một người đã mất vẫn ở trạng thái còn sống trong hệ thống của các chị? Chuyện gì vậy?”

Tay Triệu Lan Chi bắt đầu run.

Cuộc điện thoại thứ tám. Nhà tang lễ.

“Alo? Cái người Châu Quốc An bên các cô rốt cuộc chết hay chưa? Bên chúng tôi có hồ sơ hỏa táng đầy đủ. Nếu các cô đổi thành còn sống, vậy bên chúng tôi tính là gì? Hủy xác phi tang à?”

Triệu Lan Chi cúp điện thoại. Lòng bàn tay toàn mồ hôi.

Bà ta đứng dậy, đi tìm lãnh đạo.

Văn phòng chủ nhiệm Mã ở cuối hành lang.

Gõ cửa ba cái.

“Chủ nhiệm Mã, có một… tình huống.”

Chủ nhiệm Mã ngẩng đầu nhìn bà ta: “Tình huống gì?”

“Có một người dân đến làm trợ cấp mai táng, hệ thống chưa cập nhật. Tôi bảo cô ấy đợi thông báo. Sau đó…”

“Sau đó gì?”

“Sau đó cô ấy đến trung tâm bảo hiểm xã hội lĩnh nửa năm lương hưu. Đi ủy ban đường phố. Đi bệnh viện.”

Chiếc cốc giữ nhiệt trong tay chủ nhiệm Mã dừng bên miệng.

“Còn nữa… nhà tang lễ cũng gọi điện tới.”

Chủ nhiệm Mã chậm rãi đặt cốc giữ nhiệt xuống.

“Một buổi chiều cô ấy… đi bao nhiêu nơi?”

“Ít nhất… bốn nơi.”

Chủ nhiệm Mã nhắm mắt một cái.

“Cô về trước. Lấy camera giám sát ở quầy ra, sao vào USB rồi đưa đến đây.”

Chân Triệu Lan Chi mềm nhũn.

“…Vâng.”

Bà ta đi đến cửa, chủ nhiệm Mã gọi lại.

“Người dân đó tên gì?”

“Bố cô ấy tên Châu Quốc An. Bản thân cô ấy… hình như cũng họ Châu.”

Chủ nhiệm Mã gõ vài chữ trên máy tính, mở hồ sơ đầy đủ của Châu Quốc An ra.

Ông ấy nhìn màn hình hơn mười giây.

Sắc mặt thay đổi.

“…Cô mau đi lấy camera.”

Chương 6

Camera giám sát là lúc hai giờ mười bảy phút chiều.

Góc máy quay thẳng vào quầy số ba.

Hình ảnh rất rõ.

Chủ nhiệm Mã xem hai lần.

Lần đầu, ông ấy không nói gì.

Lần thứ hai, ngón tay ông ấy vặn cốc giữ nhiệt đến mức phát ra tiếng két két.

Trong video:

Một cô gái trẻ đi đến trước quầy số ba.

Áo phông đen, giặt đến hơi bạc màu, cổ áo có một vòng vệt mồ hôi.

Trong tay cầm một túi giấy da bò, đặt lên mặt bàn.

Triệu Lan Chi trong quầy không ngẩng đầu.

Cô gái nói gì đó.

Bà ta vẫn không ngẩng đầu.

Cô gái dịch người, lại nói một câu.

Tay trái Triệu Lan Chi gõ hai cái trên bàn phím. Nhìn màn hình một cái.

Miệng động.

Cơ thể cô gái khựng lại.

Cô đẩy túi giấy về phía trước.

Triệu Lan Chi thậm chí không chạm vào. Ngón tay búng một cái, đẩy túi giấy trở về.

Lại nói gì đó.

Mắt đã rơi xuống điện thoại.

Cô gái đứng đó, không nhúc nhích, đứng rất lâu.

 

Cuối cùng cất túi giấy, xoay người rời đi.

Toàn bộ quá trình chưa đến bốn phút.

Từ đầu đến cuối, Triệu Lan Chi chưa từng mở chiếc túi giấy da bò đó.

Chưa từng lật giấy chứng tử.

Chưa từng lật giấy hỏa táng.

Chưa từng lật bất cứ một phần tài liệu nào.

Thời gian bà ta ngẩng đầu nhìn cô gái kia cộng lại không quá năm giây.

Chủ nhiệm Mã dừng hình ảnh.

Khung hình dừng ở khoảnh khắc cô gái xoay người rời đi.

Bóng lưng áo phông đen, túi vải đeo trên vai.

Rất gầy.

Ông ấy quay đầu nhìn Triệu Lan Chi.

Triệu Lan Chi đứng cạnh bàn làm việc, ngón tay xoắn vào nhau.

“Cô đến cả hồ sơ cũng không xem?”

“Khi đó hệ thống đúng là hiển thị…”

“Cô xem hệ thống, không xem hồ sơ. Người ta đưa giấy chứng tử đến ngay trước mắt cô, cô đẩy về.”

Triệu Lan Chi cúi đầu.

“Bố cô ấy tên Châu Quốc An. Cô biết người này là ai không?”

Triệu Lan Chi không nói gì.

Chủ nhiệm Mã xoay màn hình qua.

Trong hệ thống, hồ sơ cá nhân của Châu Quốc An phủ kín cả màn hình.

“Năm 1969 nhập ngũ. Năm 1969. Mười bảy tuổi. Phục vụ trong quân đội hai mươi ba năm. Từng tham gia chiến tranh bảo vệ biên giới. Từng lập công hạng nhì. Từng bị thương. Trong đầu gối trái có một mảnh đạn, đến lúc chết cũng chưa lấy ra.”

Giọng chủ nhiệm Mã không lớn.

Nhưng từng chữ đều nện xuống đất.

“Năm 1992 xuất ngũ. Khi chuyển ngành, bố trí công việc, ông ấy không yêu cầu vào cơ quan. Tự tìm một công việc. Làm hòa giải viên cộng đồng ở ủy ban đường phố Giải Phóng mười tám năm. Nhận bậc lương thấp nhất.”

“Năm nào cũng tiên tiến, năm nào cũng xuất sắc, cờ khen chồng lên từng lá. Sủi cảo người già sống một mình trong cộng đồng ăn dịp Tết là do ông ấy gói. Hàng xóm tranh chấp nửa đêm gọi điện, ông ấy xỏ dép lê chạy tới.”

“Sáu mươi tuổi nghỉ hưu. Lương hưu ba nghìn hai. Một ngày cũng chưa từng đi muộn. Một lần cũng chưa từng đề đạt yêu cầu cá nhân với tổ chức.”

Chủ nhiệm Mã dừng một chút.

“Tháng ba năm 2024, qua đời vì ung thư phổi. Để tiết kiệm tiền, đến hóa trị cũng không làm.”

Ông ấy đặt mạnh cốc giữ nhiệt lên bàn.

“Con gái ông ấy đến quầy của cô, chỉ muốn lĩnh một phần trợ cấp mai táng.”

“Ba nghìn chín trăm tệ.”

“Thứ cuối cùng ông ấy đáng được nhận.”

“Cô đến cả túi hồ sơ cũng không mở.”

Nước mắt Triệu Lan Chi rơi xuống.

Bà ta vẫn luôn cúi đầu, nước mắt lộp bộp rơi lên mu bàn tay.

Chủ nhiệm Mã đứng dậy, chỉnh lại áo sơ mi.

“Bây giờ cô lập tức cập nhật hệ thống. Đi lại toàn bộ thủ tục. Sáng mai tôi sẽ tự mình gọi điện cho người ta…”

“Không cần gọi.”

Ngoài cửa truyền đến một giọng nói.

Chủ nhiệm Mã quay người.

Tôi đứng ở cửa.

Trần Lệ ở phía sau tôi.

“Không cần gọi điện.” Tôi nói.

“Tôi tự đến rồi.”

Chương 7

Chủ nhiệm Mã nhìn tôi.

Biểu cảm trên mặt rất phức tạp. Có áy náy, có lúng túng, còn có một tầng cảm xúc không nói rõ được.

“Tiểu Châu?”

“Vâng.”

“Mời vào.”

Tôi đi vào văn phòng.

Không gian không lớn, một bàn làm việc, hai chiếc ghế, trên bệ cửa sổ đặt một chậu trầu bà sắp chết.

Triệu Lan Chi đứng trong góc, cúi đầu, không dám nhìn tôi.

“Chuyện này…” Chủ nhiệm Mã mở miệng, cân nhắc từ ngữ, “là sai sót nghiêm trọng trong công việc của chúng tôi. Hệ thống cập nhật chậm là nguyên nhân kỹ thuật, nhưng đồng chí ở quầy không xác minh hồ sơ, thái độ qua loa. Đây là chuyện không nên xảy ra…”

“Tôi biết.” Tôi ngắt lời ông ấy.

Không phải vì bất lịch sự.

Mà vì tôi không muốn nghe những lời này.

Tôi không cần một đoạn xin lỗi được tổ chức cẩn thận.

Tôi đi đến trước mặt Triệu Lan Chi.

Cách bà ta khoảng hai bước.

Vai bà ta đang run.

“Chị Triệu.”

Cơ thể bà ta run lên một cái.

“Tôi không đến để gây phiền phức cho chị.”

Bà ta hơi ngẩng đầu, mắt đỏ hoe.

“Hôm nay chị nói một câu: quy định là quy định.”

“Năm chữ này, tôi nghe vào rồi.”

“Cho nên chiều nay, tôi cũng làm một vòng theo quy định. Trung tâm bảo hiểm xã hội, ủy ban đường phố, bệnh viện, nhà tang lễ.”

“Mỗi nơi tôi đến, tôi đều nói cùng một câu: hệ thống Cục Dân chính hiển thị bố tôi còn sống.”

“Chị biết người ở những nơi đó phản ứng thế nào không?”

Triệu Lan Chi không nói gì.

“Cô gái ở trung tâm bảo hiểm xã hội tra trong hệ thống hai mươi phút, gọi một cuộc điện thoại, giúp tôi đi xong toàn bộ quy trình.”

“Chị Vương ở ủy ban đường phố kéo tôi hỏi tình hình của bố tôi rất lâu, còn mời tôi uống một cốc nước.”

“Chủ nhiệm Lý ở bệnh viện trong nửa tiếng gọi bốn cuộc điện thoại, nói chuyện này ông ấy sẽ theo đến cùng.”

“Tiểu Trương ở nhà tang lễ, đến cuối cùng cả giọng cũng run lên.”

“Mỗi một người sau khi nghe chuyện này, phản ứng đầu tiên đều là giúp tôi xác minh, giúp tôi giải quyết.”