Kẻ Thay Thế

“Tôi thu thập suốt hai mươi năm. Hiệu trưởng Tiền, vừa rồi thầy hỏi tôi lý do từ chối Giang Mộng, bây giờ tôi có thể trả lời chi tiết.”

Tôi nhấn nút chuyển trang.

Trên màn hình hiện ra ba hồ sơ giải thưởng cấp quốc gia của Giang Mộng.

Sát bên cạnh là ba giấy chứng nhận giải thưởng khác, tên khác, ảnh khác, nhưng mã số hoàn toàn giống nhau.

“Giải nhất cuộc thi vật lý toàn quốc, người đạt giải thật sự là Lưu Tiểu Phong của trường trung học Hà Nguyên, thu nhập gia đình mỗi năm chưa tới ba mươi nghìn tệ. Huy chương vàng mô hình toán học toàn quốc, người đạt giải thật sự là Trương Vũ Vi, một cô gái vùng núi phải vay tiền trợ học để đi học. Giải đặc biệt cuộc thi sáng tạo khoa học kỹ thuật cấp tỉnh, người đạt giải thật sự là…”

Tôi nhìn từng người trước mặt.

“Tần Sương lặp lại chiêu cũ, làm giả toàn bộ hạng mục cộng điểm cho con gái bà ta. Những người bị mạo danh đều là học sinh nhà nghèo. Bà ta chắc chắn những đứa trẻ này không có tài nguyên, không có kênh để khiếu nại.”

Phòng họp rất yên tĩnh, không ai nói thêm gì.

Tôi gấp tập tài liệu lại.

“Các vị ủy viên, bản đầy đủ của phần tài liệu này, sáng nay tôi đã bàn giao cho tổ kỷ luật thuộc Ủy ban Kiểm tra kỷ luật tỉnh đóng tại Sở Giáo dục rồi.”

Mặt Tiền Minh Viễn đã tái mét.

“Cô… cô không bàn bạc trước với bất kỳ ai?”

“Không cần bàn bạc, vì tôi là người bị hại, cũng là người tố cáo.”

Tôi cầm phiếu ý kiến tuyển sinh trên bàn lên, đưa cho bọn họ xem.

“Tôi từ chối tuyển Giang Mộng không phải vì trả thù cá nhân. Mà vì trong hồ sơ đăng ký của em ấy tồn tại nghi vấn gian lận học thuật nghiêm trọng. Điểm này chịu được bất kỳ hình thức điều tra nào.”

Trần Duy đứng ở góc phòng, ngơ ngác nhìn màn chiếu.

“Thí sinh bị thay thế kia… chính là chị?”

Tôi không trả lời câu hỏi này.

Có những chuyện không cần tôi tự nói ra.

Bằng chứng sẽ thay tôi lên tiếng.

6

“Ông nói gì? Ủy ban kỷ luật vào cuộc rồi?”

Đó là cuộc gọi Tiền Minh Viễn gọi cho Tần Sương, là bản ghi cuộc gọi tôi nhờ người trích xuất được.

Nguyên văn lời Tần Sương là thế này:

“Ông là một phó hiệu trưởng, ngay cả một chủ nhiệm phòng tuyển sinh nhỏ bé cũng xử lý không xong? Tôi đã bỏ bao nhiêu tiền vào trường các ông? Tiền Minh Viễn, ông mà còn vô dụng như vậy, cái danh hướng dẫn tiến sĩ mà ba tôi cho ông, tôi cũng bảo ông ấy thu lại.”

Tôi lưu bản ghi lại, đóng tập tài liệu.

Tổ trưởng Triệu của tổ kỷ luật hành động rất nhanh.

Chiều hôm đó, hai điều tra viên đã đến trường, âm thầm mang toàn bộ hồ sơ đăng ký của Giang Mộng đi.

Sáng ngày thứ tư, Giang Dục đến một mình.

Ông ta ngồi đối diện tôi.

So với lần đầu tiên đến, rõ ràng ông ta đã mất hết vẻ tinh thần hăng hái.

“Chủ nhiệm Lâm, có vài chuyện tôi nghĩ chúng ta có thể ngồi xuống nói chuyện tử tế.”

“Mời ông nói.”

“Vợ tôi làm việc đôi khi quá bốc đồng. Những lời trước đó nói ở đây, nếu đã xúc phạm cô, tôi thay bà ấy xin lỗi.”

Tôi rót một tách trà đẩy qua.

Ông ta nhận lấy, nhưng không uống.

“Chủ nhiệm Lâm, nói thật, hôm nay tôi đến không phải để cãi nhau, mà muốn hỏi cô một câu. Rốt cuộc cô muốn gì?”

“Tôi không muốn gì.”

“Người nào cũng có cái giá của mình. Cô nói một con số, hoặc một điều kiện.”

Ông ta lấy từ túi ra một chiếc thẻ ngân hàng, đặt lên bàn đẩy về phía tôi.

“Năm triệu. Chỉ cần cô rút lại những tài liệu đó, để bên ủy ban kỷ luật buông tay. Chuyện của con gái tôi có thể bàn lại, điều kiện tùy cô đưa ra.”

Tôi cầm chiếc thẻ ngân hàng kia lên xem.

“Ông Giang, ông đang hối lộ công chức trong hệ thống giáo dục.”

“Đừng nói nghiêm trọng như vậy.”

“Bút ghi âm ở túi bên trái của tôi, đang bật.”

Tay ông ta khựng giữa không trung, sau đó chậm rãi rụt về.

“Lâm Khê, rốt cuộc cô là…”

Đây là lần đầu tiên ông ta nghiêm túc nhìn gương mặt này của tôi, cũng là lần đầu tiên thật sự thấy hoang mang.

Ông ta mơ hồ cảm thấy có gì đó không đúng, nhưng nghĩ không ra.

Tôi lấy từ giá sách xuống một cuốn album ảnh.

Đó là hồ sơ bảng vàng thi đại học của huyện Tê Phượng hai mươi năm trước.

Năm đó, bức ảnh được truyền đến trường chỉ có một tấm, trên đó có một nam sinh và một nữ sinh.

Nam sinh là ông ta, Giang Dục mười tám tuổi, mặc bộ đồng phục cũ, cười rạng rỡ đầy khí chất thiếu niên.

Nữ sinh là tôi, Lâm Khê mười tám tuổi, buộc tóc đuôi ngựa, trông có chút mất tự nhiên.

Tôi lật album đến trang đó, đặt trước mặt ông ta.

“Cô…”

“Nhớ ra rồi?”

Ông ta đột ngột đứng bật dậy, chiếc ghế đổ lật xuống đất.

“Không thể nào! Năm đó cô, không phải cô…”

“Không phải gì? Không phải đáng lẽ nên đứng trên dây chuyền sản xuất cả đời sao?”

Tôi gấp album lại.

“Không phải đáng lẽ nên bị ông và Tần Sương giẫm trong bùn, mãi mãi không bò dậy được sao?”

Môi ông ta run lên.

“Lâm Khê, chuyện này… chuyện năm đó là Tần Sương…”

“Là một mình Tần Sương làm?”

Ông ta ngậm miệng lại.

“Chữ ký của ông ở trên hồ sơ. Ảnh trên thẻ dự thi giả là chính ông. Suốt bốn năm sau khi mạo danh nhập học, mỗi lần làm thủ tục đăng ký đều do chính ông tự làm.”

“Giang Dục, ông không tồn tại cái gọi là không biết chuyện.”

Ông ta lùi về sau một bước.

“Cô muốn hủy hoại tôi?”

“Không, tôi muốn lấy lại thứ vốn thuộc về tôi.”

Ông ta nhìn chằm chằm tôi rất lâu, bỗng xoay người lao ra khỏi văn phòng.

Tiểu Chu từ phòng bên cạnh thò đầu vào.

“Chủ nhiệm, ông ta đi rồi.”

“Ừ.”

“Ông ta hình như… khóc rồi.”

Tôi kéo ngăn kéo ra, bỏ chiếc thẻ ngân hàng bị đẩy tới kia vào túi chứng cứ.

“Tiểu Chu, giúp tôi gọi thêm một cuộc điện thoại.”

“Gọi cho ai ạ?”

“Chương trình điều tra của đài truyền hình tỉnh, trước đây họ từng liên hệ với tôi.”