Tám Năm Dạy Anh Một Bài Học

Ông vỗ vai tôi, rồi đi.

Dáng lưng còng xuống, cái bao tải trên vai đung đưa theo từng bước.

Chiều hôm đó, một chuyện xảy ra đã thay đổi tất cả.

Mẹ tôi muốn đi vệ sinh.

Người chăm bệnh dìu bà vào, tôi đứng ngoài chờ.

Đột nhiên người chăm bệnh bấm chuông gọi.

“Anh Chu, mẹ anh bị ngã rồi!”

Tôi lao vào—

Mẹ tôi nằm trên sàn nhà vệ sinh, chân phải kẹt giữa bồn cầu và thanh vịn.

“Mẹ!”

“Không… không sao… chỉ là chân mềm ra một chút…”

Người chăm bệnh giải thích:

“Vừa nãy còn đứng rất vững, tự nhiên chân lại nhũn ra.”

Bác sĩ Trương nghe tin chạy tới, kiểm tra ngay tại chỗ.

“Sức cơ chân phải cũng bắt đầu giảm. Như vậy không bình thường.”

“Ý bác sĩ là sao?”

“Diện tích tắc mạch lúc trước chủ yếu ảnh hưởng bên trái, bên phải không nên có suy giảm rõ ràng như vậy. Trừ khi—”

Bác sĩ dừng lại, lấy đèn pin soi vào đồng tử của mẹ tôi.

“Tôi đề nghị làm lại một lần chụp cộng hưởng từ toàn diện.”

“Là tốt lên hay xấu đi?”

“Phải kiểm tra lại mới biết.”

Chiều hôm đó làm chụp MRI.

Tối có kết quả, bác sĩ Trương gọi tôi đến xem lại.

“Chu Kiến Quốc, anh ngồi xuống đi.”

Ông chỉ vào chiếc ghế.

“Kết quả kiểm tra lại của mẹ anh đã có. Phần nhồi máu não trước đó hồi phục đúng là khá tốt, cái này không vấn đề.”

“Nhưng…?”

“Trong lần kiểm tra này, chúng tôi phát hiện một vấn đề khác.”

Ông mở hình ảnh trên máy tính.

“Anh nhìn vị trí này.”

Ông dùng bút chỉ vào một vùng tối trên màn hình.

“Đây là gì?”

“Tổn thương dạng chiếm chỗ. Bước đầu phán đoán, trong sọ có một khối u, khoảng 2,3 cm. Vị trí ở thùy thái dương bên phải.”

“U não?”

“Hiện tại chưa xác định là lành hay ác, cần làm MRI có tiêm thuốc cản quang và sinh thiết chọc hút thêm. Nhưng vị trí và kích thước này… không mấy khả quan.”

Không mấy khả quan.

“Cái này có liên quan đến nhồi máu não không?”

“Không loại trừ có quan hệ nhân quả. Một số khối u nội sọ có thể chèn ép mạch máu, gây rối loạn tưới máu rồi dẫn đến tắc mạch. Nếu là trường hợp đó—”

“Vậy nhồi máu não không phải căn nguyên, mà khối u mới là nguyên nhân chính.”

“Đúng.”

“Nếu là ác tính thì sao?”

Bác sĩ Trương im lặng.

“Phẫu thuật? Hóa trị? Xạ trị?”

“Cứ làm xong các xét nghiệm rồi mới bàn phương án. Anh cũng đừng quá bi quan, biết đâu là lành tính thì sao.”

Biết đâu.

Hai chữ này tôi đã nghe quá nhiều rồi.

Trở lại phòng bệnh, mẹ tôi đã ngủ.

Hơi thở đều đặn, sắc mặt cũng tạm ổn.

Nhưng mỗi nhịp thở của bà, tôi đều thấy bất an.

Trong đầu chỉ còn cái bóng đen 2,3 cm đó.

Tôi đứng ngoài hành lang rất lâu.

Cuối cùng gọi cho Lâm Uyển Tình.

Cô bắt máy chỉ sau ba giây.

Như thể vẫn luôn chờ.

“Tôi đã xem phim rồi.”

Giọng cô trầm hơn bình thường.

“Bác sĩ Trương đã nói với em?”

“Ừ, không cần ông ấy nói, phim chụp được tải lên hệ thống là tôi xem được rồi.”

“Tôi nghĩ—”

“Ngày mai làm MRI có tiêm thuốc, ngày kia chờ kết quả. Trước khi có kết quả, đừng nói với mẹ anh.”

“Được. Em thấy là lành hay ác?”

Cô không trả lời.

Vài giây trôi qua.

“Kiến Quốc, tôi đã hẹn với giáo sư Lưu bên khoa ngoại thần kinh của Bệnh viện Nhân dân tỉnh. Nếu cần phẫu thuật, trong tỉnh chỉ có ông ấy làm được ca u ở vị trí này.”

Đã hẹn xong rồi.

Trước khi tôi kịp biết kết quả, cô đã sắp xếp sẵn con đường phía sau.

“Uyển Tình—”

“Ngủ sớm đi. Mai còn một đống xét nghiệm.”

Cúp máy.

Màn hình điện thoại tối lại.

Tôi ngồi xổm dưới hành lang, siết chặt điện thoại, vùi đầu vào đầu gối.

Sáng hôm sau, chụp MRI có tiêm thuốc.

Mẹ tôi được đẩy vào phòng kiểm tra, tôi đứng chờ bên ngoài.

Bên cạnh còn có mấy người nhà khác, ai nấy đều nặng nề.

Một người phụ nữ trung niên đi dép lê đang gọi điện vay tiền.

Một ông lão dựa vào tường, tay run run, bấm điện thoại mãi không trúng.

Tôi đứng giữa họ, cảm thấy mình cũng giống hệt—

nhỏ bé, bất lực, không biết phải cầu xin ai.

Khi mẹ tôi được đẩy ra, bà vẫn tỉnh.

“Sao lại làm cái kiểm tra này? Không phải đang hồi phục tốt sao?”

“Kiểm tra định kỳ thôi, mẹ đừng nghĩ nhiều.”

Bà nhìn tôi nửa tin nửa ngờ.

“Sắc mặt con không đúng. Có phải có chuyện gì mà con giấu mẹ không?”

“Không có.”

“Chu Kiến Quốc, con đừng có lừa mẹ. Mẹ sinh con nuôi con hơn ba mươi năm, con nghĩ gì mẹ không nhìn ra sao?”

“Mẹ, thật sự không có gì. Làm xong rồi đợi kết quả thôi.”

Bà không hỏi nữa.

Nhưng tôi thấy bà lén dùng tay phải còn cử động được lau khóe mắt.

Hai giờ chiều, điện thoại tôi sáng lên.

Lâm Uyển Tình.

Tin nhắn WeChat.

“Anh đến văn phòng tôi một chuyến.”

Tôi đi.

Đẩy cửa vào, bác sĩ Trương cũng ở đó.

Còn có một ông lão tóc bạc, đeo kính gọng vàng — xuất hiện trên màn hình video.

“Đây là giáo sư Lưu Vĩnh Hòa của Bệnh viện Nhân dân tỉnh.” Lâm Uyển Tình giới thiệu.

“Tôi đã xem phim chụp.” Giáo sư Lưu trong màn hình đẩy nhẹ kính. “Vị trí thùy thái dương, 2,3 cm, chụp tăng cường thấy có hiện tượng bắt thuốc rõ rệt.”

“Ý là sao?”

“Bắt thuốc nghĩa là nguồn cấp máu phong phú. Khả năng ác tính tương đối cao. Nhưng kết luận cuối cùng vẫn phải dựa vào sinh thiết.”

“Nếu là ác tính thì…”

“Vị trí thùy thái dương bên phải vẫn có thể phẫu thuật. Nhưng có rủi ro. Gần vùng chức năng ngôn ngữ, sau mổ có thể xuất hiện rối loạn ngôn ngữ ở mức độ khác nhau.”

Rối loạn ngôn ngữ.

Mẹ tôi vừa mới nói chuyện lại được.

“Tỷ lệ thành công là bao nhiêu?”

“Bản thân ca phẫu thuật thì trên 80%. Nhưng phục hồi sau mổ và tiên lượng phụ thuộc vào phân độ bệnh lý. Nếu là mức độ thấp thì còn khả quan, còn nếu mức độ cao thì—”

Ông dừng lại.

“Còn sống được bao lâu?”

“Khó nói. Từ một năm đến năm năm đều có thể.”

Một năm đến năm năm.

Mẹ tôi năm nay 62 tuổi.

“Giáo sư Lưu, nếu không phẫu thuật thì sao?”

“Khối u sẽ tiếp tục phát triển. Chèn ép thêm mô não. Cuối cùng—”

“Khoảng sáu tháng đến một năm.”

Lâm Uyển Tình nói tiếp lời ông.

Giọng cô bình tĩnh đến đáng sợ.

“Cảm ơn giáo sư Lưu. Sinh thiết sẽ sắp xếp vào thứ Sáu tuần này, sau khi có kết quả tôi sẽ gửi báo cáo giải phẫu bệnh cho ông.”

Cuộc gọi video kết thúc.

Bác sĩ Trương hiểu ý, lặng lẽ rời đi.

Trong phòng chỉ còn lại hai người chúng tôi.

“Em nghĩ thế nào?” tôi hỏi.

“Đợi kết quả giải phẫu bệnh.”

“Rõ ràng em đã có phán đoán rồi.”

Cô nhìn tôi.

“Anh muốn nghe sự thật?”

“Ừ.”

“Dựa trên đặc điểm hình ảnh, khả năng ác tính trên 70%. Vị trí tuy có thể phẫu thuật, nhưng mẹ anh vừa trải qua nhồi máu não, tình trạng tim mạch không tốt, gây mê toàn thân có thêm rủi ro. Tình huống lý tưởng nhất là — sinh thiết cho kết quả u thần kinh đệm cấp thấp, phẫu thuật cắt bỏ kết hợp xạ trị sau mổ, tiên lượng tương đối kiểm soát được.”

“Tình huống xấu nhất?”

“Anh chưa cần nghĩ đến cái xấu nhất ngay bây giờ.”

“Anh cần.”

Cô im lặng một lúc.

“Tình huống xấu nhất, u thần kinh đệm cấp cao, sau phẫu thuật tỷ lệ tái phát rất cao. Thời gian sống trung vị khoảng 14 đến 16 tháng.”

Mười bốn tháng.

Hơn một năm một chút.

“Chi phí thì sao?”

“Phẫu thuật cộng thêm hóa xạ trị sau đó, ước tính ít nhất từ 300 đến 500 nghìn tệ.”

Ba trăm đến năm trăm nghìn.

Toàn thân tôi lạnh đi.

“Kiến Quốc.” Cô gọi tôi một tiếng.

Tôi ngẩng đầu.

“Chuyện tiền bạc anh đừng nghĩ nữa. Để tôi lo.”

“Không được—”

“Nghe tôi nói hết đã.” Cô ngắt lời tôi. “Tôi không phải đang làm việc thiện. Đây là phán đoán của tôi với tư cách một nhân viên y tế — bà ấy cần được điều trị tốt nhất, mà vừa lúc tôi có nguồn lực này. Còn anh trả bao nhiêu, trả thế nào, sau này tính.”

“Em đã bỏ ra 80 nghìn rồi.”

“80 nghìn thì đáng là gì?”

Khi nói câu đó, biểu cảm của cô không hề cố ý.

80 nghìn… chẳng là gì.

Đối với cô, thật sự không là gì.

Còn tôi, làm lụng mười mấy năm, đến con số đó cũng không lấy ra nổi.

“Anh không thể để em cứ như vậy mãi.”

“‘Như vậy’ là như thế nào?”

“Em bỏ tiền, bỏ công, bỏ cả quan hệ. Bà ấy là mẹ anh, không phải mẹ em.”

Cô nhìn tôi rất lâu.

“Chu Kiến Quốc, anh thật sự nghĩ bà ấy không phải là người của tôi sao?”

Tôi không thể hỏi tiếp nữa.

“Bà ấy là bà nội của Tiểu Ngư. Chỉ riêng điều đó thôi, tôi cũng sẽ không để bà ấy thiếu đi sự điều trị tốt nhất.”

Tiểu Ngư.

Con gái tôi.

Những năm qua, Lâm Uyển Tình mỗi ngày đưa đón con đi học, cuối tuần đưa con đi học thêm, kỳ nghỉ thì đưa con đi du lịch.

Còn tôi?

Một tháng về hai ba lần, mỗi lần về thì Tiểu Ngư đã ngủ, lúc tôi đi thì con bé vẫn chưa thức.

Cô ấy đã một mình nuôi cả hai người.

Một đứa con gái.

Một—lương tâm của người mẹ chồng đã bị bỏ mặc suốt tám năm.

Thứ Sáu.

Sinh thiết.

Tôi không vào trong khi chọc kim.

Đứng ngoài đợi bốn mươi phút.

Khi đẩy ra, mẹ tôi nhắm mắt, trên đầu dán một miếng gạc nhỏ.

“Chỉ là tiểu phẫu thôi, đừng lo.” Y tá an ủi tôi.

Kết quả phải đợi ba ngày làm việc.

Ba ngày đó, với tôi dài như ba năm.

Chu Hạo lại đến.

Lần này không dẫn theo Lý Phương.

Nó đến một mình, trên tay cầm một bình giữ nhiệt.

“Anh.”

Nó gọi tôi một tiếng, vẻ mặt không còn như trước.

Không còn cười cợt.

“Mẹ vẫn đang chờ kết quả à?”

“Ừ.”

“Kết quả gì?”

Tôi nhìn nó một cái, không nói.

Nó cũng không hỏi thêm, đặt bình giữ nhiệt lên tủ.

“Em hầm canh sườn. Phương Phương không biết, em lén dùng sườn cô ấy mua.”

“Anh… chuyện lần trước là em sai. 5.100 đó em mang đến rồi.” Nó móc từ túi ra một xấp tiền, lẫn lộn tiền lẻ tiền chẵn, buộc bằng dây chun.

Tôi đếm thử.

Năm nghìn một trăm tệ.

Dư ra một trăm.

“Còn một trăm đó—”

“Cho mẹ mua đồ ăn vặt.”

Tôi nhận tiền, không nói cảm ơn.

Nó ngồi bên giường một lúc, nhìn mẹ đang ngủ.

“Anh, anh nói xem… cả đời này, sao mẹ lại như vậy?”

“Như thế nào?”

“Thiên vị. Nói năng cay nghiệt. Bắt nạt chị dâu.” Nó xoa xoa mặt. “Hồi nhỏ em không thấy, lớn lên nghĩ lại càng thấy khó chịu. Mẹ cái gì tốt cũng để cho em, còn anh với chị dâu chịu thiệt bao nhiêu. Rồi chị dâu bỏ đi, anh thì ở ngoài liều mạng làm việc.”

“Giờ mày mới nghĩ ra à?”

“Em nghĩ lâu rồi. Chỉ là không dám nói.”

“Vợ mày có biết mày nghĩ vậy không?”

“Cô ấy à? Cô ấy không quan tâm mấy chuyện này. Cô ấy chỉ quan tâm tiền.”

Nói xong, chính nó cũng cười khổ.

“Anh, anh với chị dâu… thật sự không còn khả năng nữa sao?”

“Khả năng gì?”

“Thì… sống tử tế lại với nhau ấy. Người như chị dâu, vừa giỏi lại đối xử với anh không tệ. Anh không thể—”

“Mày nghĩ là cô ấy không muốn sống tử tế với tao à?”

Nó im lặng.

“Là tao ra tay trước. Là nhà mình làm lạnh lòng người ta trước.”

“Vậy thì sao?”

“Vậy thì… không có ‘vậy thì’ gì nữa.”

Đêm đó, tôi mơ một giấc mơ.

Tôi mơ thấy năm đầu tiên tôi và Lâm Uyển Tình mới cưới.

Cô mặc váy hoa, ngồi xổm ở chợ chọn cà chua.

Quay đầu lại cười với tôi.

“Kiến Quốc, tối nay ăn sườn xào chua ngọt hay cá kho?”

Trong mơ, tôi nói: “Gì cũng được.”

Cô bĩu môi: “Cái gì cũng được tức là chẳng cái gì được. Anh không thể có chính kiến à?”

Rồi cô kéo tay tôi đi thẳng đến quầy thịt heo.

Bàn tay ấm áp.

Khi tỉnh dậy, gối đã ướt một mảng.

Sáng thứ Hai.

Kết quả giải phẫu bệnh có rồi.

Bác sĩ Trương đợi tôi trong phòng.

Lâm Uyển Tình cũng ở đó.

“U tế bào sao độ II.”

Bác sĩ Trương đọc từ báo cáo.

Lâm Uyển Tình là người lên tiếng đầu tiên:

“Cấp độ thấp.”

Cấp độ thấp.

Không phải kết quả tệ nhất.

“Nếu phẫu thuật cắt bỏ, kết hợp xạ trị sau mổ đúng phác đồ, tỷ lệ sống trên 5 năm vượt quá 70%.”

Bảy mươi phần trăm.

“Bao giờ phẫu thuật?”